CsSIB1 điều khiển tính kháng bệnh phấn trắng trên cây dưa leo
CsSIB1 điều khiển tính kháng bệnh phấn trắng trên cây dưa leo
Nguồn: Junyi Tan, Yuhui Wang, Ronald Dymerski, Zhiming Wu & Yiqun Weng. 2022. Sigma factor binding protein 1 (CsSIB1) is a putative candidate of the major-effect QTL dm5.3 for downy mildew resistance in cucumber (Cucumis sativus). Theoretical and Applied Genetics December 2022; vol. 135: 4197–4215
Gen dm5.3 thuộc QTL chủ lực của cây dưa leo mã hóa một protein tương đồng với protein “Arabidopsis sigma factor binding protein 1”, được viết tắt là CsSIB1. CsSIB1 tích cực điều tiết phản ứng tự vệ của cây chống lại bệnh phần trắng (downy mildew) trong canh tác dưa leo thông qua tín hiệu của salicylic acid (SA) (lộ trình truyền tín hiệu và sinh tổng hợp).
Bệnh phấn trắng (downy mildew: DM) do nấm oomycete có tên khoa học Pseudoperonospora cubensis gây ra. Bệnh có tầm cỡ quan trọng bậc nhất trong canh tác dưa leo và các loài có quan hệ gần (cucurbits). Tuy nhiên sự hiểu biết về cơ chế phân tử về tính kháng bệnh DM vẫn còn chưa rõ ràng. Theo kết quả nghiên cứu này, người ta ghi nhận được kết quả phân lập và định tính chức năng của gen ứng cử viên đối với vùng chứa QTL ảnh hưởng chính, gen đích dm5.3 điều khiển tính kháng bệnh DM, xuất xứ từ giống dưa leo PI 197088. Gen dm5.3 QTL được mô phỏng thông qua “marker-assisted development” của quần thể dòng gần như đẳng gen (near isogenic lines: NILs). Quần thể con lai phân ly dẫn xuất từ NIL được sử dụng để thực hiện kỹ thuật “fine mapping”, làm thu hẹp locus dm5.3 xuống còn 144 kb. Trên cơ sở đa dòng làm minh chứng, người ta quan sát được CsSIB1 (CsGy5G027140) mã hóa protein có thuật ngữ khoa học là VQ motif-containing sigma factor binding protein 1, là gen ứng viên đáng tin cậy nhất dm5.3. Phân tích theo kỹ thuật “local association” người ta xác định được “haplotype” có 7 chỉ thị SNPs bên trong vùng mật mã và vùng chứa promoter của gen CsSIB1. Gen này gắn chặt với sự kiện kháng bệnh DM. Biểu hiện của gen CsSIB1 điều tiết theo kiểu “up” khi có sự xâm nhiễm của nấm P. cubensis. Phổ biểu hiện transcriptome của các dòng NILs khi phản ứng với kết quả chủng nấm P. cubensis cho thấy chúng là những “key players” và cho thấy được hệ thống gen kết gắng với hiện tượng ấy, trong đó, sự biểu hiện gen đích CsSIB1 gia tăng đối kháng với salicylic acid (SA) nhưng ức chế sinh tổng hợp và truyền tín hiệu của jasmonic acid (JA). Kết quả này cung cấp luận điểm khoa học mới về chức năng gen CsSIB1/dm5.3 – gen kháng (R) bệnh của cây dưa leo. Vai trò của các gen mã hóa “sigma factor binding protein” trong hệ thống tự vệ pathogen của hệ gen cây dưa leo được thảo luận khá chi tiết.
Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-022-04212-x
Comments
Post a Comment